Tài chính - Kế toán
Một số nguyên tắc hoạt động gây ảnh hưởng đến thủ tục kiểm toán phấn 2

1.    Xem xét ban giám đốc đơn vị được kiểm toán

+ Nếu ngay từ đầu Ban giám đốc đơn vị được kiểm toán chưa đưa ra các đánh giá ban đầu về khả năng hoạt động liên tục, thì Kiểm toán viên cần phải thảo luận với Ban giám đốc đơn vị được kiểm toán về cơ sở áp dụng giả định hoạt động liên tục khi lập Bản báo cáo tài chính, cũng như các biểu hiện của khả năng hoạt động không liên tục và Kiểm toán viên có thể yêu cầu Ban giám đốc đánh giá các biểu hiện này.

+ Nếu ngay từ đầu cuộc kiểm toán Ban giám đốc đơn vị được kiểm toán đã đưa ra đánh giá ban đầu về khả năng hoạt động liên tục, thì ngay tại thời điểm Ban giám đốc đơn vị được kiểm toán đưa ra đánh giá Kiểm toán viên và công ty kiểm toán cần xem lại các đánh giá của đơn vị được kiểm toán đã phát hiện hết các sự kiện và điều kiện về các biểu hiện không hoạt động liên tục hay chưa. Kiểm toán viên và công ty kiểm toán phải xem xét trên cùng khoảng thời gian mà Ban giám đốc đơn vị được kiểm toán đưa ra đánh giá theo yêu cầu của Chuẩn mực kế toán Việt Nam. Trường hợp đánh giá của Ban giám đốc về khả năng hoạt động liên tục của đơn vị được kiểm toán dựa trên cơ sở khoảng thời gian ít hơn 12 tháng kể từ ngày kết thúc niên độ kế toán, thì Kiểm toán viên và công ty kiểm toán phải yêu cầu Ban giám đốc đơn vị được kiểm toán kéo dài khoảng thời gian đánh giá ra thành 12 tháng kể từ ngày kết thúc niên độ kế toán. Tại thời điểm này Kiểm toán viên và công ty kiểm toán cũng phải cân nhắc quá trình Ban giám đốc đơn vị được kiểm toán đưa ra đánh giá, các giả định được sử dụng làm cơ sở cho các đánh giá và các kế hoạch của Ban giám đốc về các hoạt động trong tương lai dựa trên các thông tin liên quan sẵn có mà Kiểm toán viên và công ty kiểm toán biết được. Trường hợp mà đơn vị được kiểm toán liên tục hoạt động có lãi và có khả năng tiếp cận dễ dàng với các nguồn lực tài chính thì Kiểm toán viên và công ty kiểm toán có thể kết luận về tính hợp lý mà không cần thực hiện các thủ tục kiểm toán chi tiết, tuy nhiên khi các sự kiện hoặc điều kiện được xác định có thể gây nghi ngờ đáng kể về khả năng hoạt động liên tục của đơn vị được kiểm toán thì Kiểm toán viên và công ty kiểm toán vẫn phải thực hiện các thủ tục kiểm toán bổ sung.

2.    Lưu ý các sự kiện xảy ra sau khi kiểm toán

Sau thời điểm Ban giám đốc đơn vị được kiểm toán đưa ra ý kiến đánh giá về khả năng hoạt động liên tục, Kiểm toán viên và công ty kiểm toán vẫn phải lưu ý khả năng có thể có các sự kiện, điều kiện xảy ra sau giai đoạn đã được Ban giám đốc đơn vị được kiểm toán đánh giá có thể phát sinh nghi ngờ về tính hợp lý của giả định hoạt động liên tục mà Ban giám đốc đã sử dụng để lập Bản báo cáo tài chính. Mức độ không chắc chắn của sự kiện và điều kiện này được xem xét trong tương lai càng xa, do vậy khi xem xét các sự kiện hoặc điều kiện nếu có dấu hiệu các ảnh hưởng nghiêm trọng đến khả năng hoạt động liên tục đến đơn vị được kiểm toán thì Kiểm toán viên và công ty kiểm toán mới quyết định tiến hành thêm các thủ tục kiểm toán. Kiểm toán viên có thể yêu cầu Ban giám đốc đơn vị được kiểm toán đánh giá ảnh hưởng tiềm tàng của các sự kiện hoặc điều kiện liên quan đến đánh giá của họ đến khả năng hoạt động liên tục.

Bên cạnh đó, Kiểm toán viên và công ty kiểm toán cũng cần phải đánh giá ảnh hưởng của các sự kiện, các điều kiện đối với rủi ro kiểm toán và ảnh hưởng tới nội dung, lịch trình, phạm vi của các thủ tục kiểm toán…

3.    Thu thập những bằng chứng kiểm toán cần thiết

Khi các sự kiện hoặc điều kiện có thể gây ra sự nghi ngờ đáng kể về khả năng hoạt động liên tục của đơn vị được kiểm toán đã được xác định thì Kiểm toán viên và công ty kiểm toán cần phải thực hiện:

3.1 Soát xét các kế hoạch của Ban giám đốc đơn vị được kiểm toán về các hoạt động trong tương lai dựa trên đánh giá của họ về khả năng hoạt động liên tục của đơn vị.

3.2 Thu thập đầy đủ các bằng chứng kiểm toán thích hợp hoặc loại trừ sự tồn tại của yếu tố không chắc chắn trọng yếu thông qua việc thực hiện các thủ tục kiểm toán cần thiết, bao gồm cả việc xem xét ảnh hưởng của các kế hoạch của Ban giám đốc và các nhân tốt giảm nhẹ khác,thảo luận với Ban giám đốc đơn vị được kiểm toám về kế hoạch tương lai của họ (kế hoạch thanh lý tài sản, vay vốn hoặc tái cơ cấu các khoản nợ, giảm hoặc trì hoãn các khoản chi tiêu hoặc tăng vốn). Đồng thời Kiểm toán viên và công ty kiểm toán sẽ sử dụng các thủ tục kiểm toán bổ sung như: phân tích và thảo luận với Ban giám đốc đơn vị được kiểm toán về dự báo luồng tiền, lợi nhuận và một số dự báo liên quan khác; phân tích và thảo luận về Bản báo cáo tài chính kỳ gần nhất của đơn vị; xem xét các điều khoản của các giấy vay nợ và hợp đồng vay vốn và xác định xem có điều khoản nào bị vi phạm không; xem xét biên bản Đại hội cổ đông, biên bản họp Hội đồng quản trị, họp Ban giám đốc của đơn vị được kiểm toán, các phòng ban quan trọng liên quan khác để tìm hiểu về các vấn đề khó khăn của đơn vị; trao đổi với luật sư của đơn vị được kiểm toán về các tranh chấp, kiện tụng đối với luật sư của đơn vị được kiểm toán về các tranh chấp, kiện tụng đối với đơn vị cũng như tính hợp lý của các đánh giá của Ban giám đốc về kết quả và ước tính ảnh hưởng về mặt tài chính của các tranh chấp và kiện tụng đó đối với đơn vị; xác nhận sự tồn tại, tính hợp pháp và tính hiệu lực của các cam kết về cung cấp hoặc duy trì hỗ trợ tài chính của bên thứ ba và các bên liên quan, đồng thời đánh giá khả năng tài chính của các bên này trong việc cung cấp các nguồn vốn bổ sung; xem xét kế hoặch của đơn vị được kiểm toán đối với việc giải quyết các đơn đặt hàng của khách hàng chưa được thực hiện; xem xét các sự kiện xảy ra sau ngày kết thúc niên độ kế toán nhằm xác định những nhân tố giảm nhẹ hoặc ảnh hưởng thêm đến khả năng hoạt động liên tục của đơn vị được kiểm toán.

Khi việc phân tích dự báo luồng tiền đóng vai trò quan trọng trong việc xem xét kết quả tưởng lai của các sự kiện hoặc điều kiện ảnh hưởng tới khả năng hoạt động liên tục của đơn vị, thì Kiểm toán viên cần xem xét mức độ tin cậy của hệ thống cung cấp các thông tin đó của đơn vị và tính hợp lý của các giả định làm nền tảng cho các dự báo. Ngoài ra, Kiểm toán viên và công ty kiểm toán còn phải so sánh thông tin dự báo tài chính của các kỳ kế toán trước so với kết quả thực tế đạt được đến thời điểm hiện tại.

3.3 Yêu cầu Ban giám đốc đơn vị được kiểm toán xác nhận bằng văn bản liên quan đến các kế hoạch hành động trong tương lai của họ.

Tại khâu kết luận và lập Báo cáo kiểm toán: Kiểm toán viên và công ty kiểm toán phải dựa vào những bằng chứng kiểm toán thu nhập được để đánh giá xem có tồn tại yếu tố không chắc chắn trọng yếu liên quan đến từng sự kiện và điều kiện riêng rẽ hoặc kết hợp với nhau gây ra sự nghi ngờ đáng kể về khả năng hoạt động liên tục của đơn vị được kiểm toán. Căn cứ vào các thông tin thu thập được, Kiểm toán viên và công ty kiểm toán sẽ đưa ra được các giả định về khả năng hoạt động liên tục của đơn vị được kiểm toán như sau:

Xét theo trường hợp giả định về khả năng hoạt động liên tục của đơn vị được kiểm toán là phù hợp nhưng tồn tại sự không chắc chắn trọng yếu thì Kiểm toán viên và công ty kiểm toán cần phải xem xét xem liệu Bản báo cáo tài chính đã trình bày đầy đủ các sự kiện hoặc điều kiện chủ yếu gây ra sự nghi ngờ đáng kể về khả năng hoạt động liên tục của đơn vị và kế hoạch của Ban giám đốc nhằm xử lý các sự kiện hoặc điều kiện này như không thực hiện được giá trị tài sản cũng như thanh toán các khoản nợ phải trả của mình trong điều kiện kinh doanh bình thường.

+ Nếu trong Bản báo cáo tài chính được kiểm toán đã trình bày đẩy đủ về sự tồn tại yếu tố không chắc chắn trọng yếu, thì Kiểm toán viên và công ty kiểm toán cần đưa ra ý kiến chấp nhận toàn phần nhưng sẽ đưa thêm vào Báo cáo kiểm toán đoạn nhấn mạnh về sự tồn tạii của yếu tố không chắc chắn trọng yếu liên quan tới các sự kiện hoặc điều kiện gây ra sự nghi ngờ về khả năng hoạt động liên tục của đơn vị và đồng thời lưu ý người sử dụng Bản báo cáo tài chính về vấn đề này. Trong một số ít trường hợp, khi có nhiều sự kiện hoặc điều kiện không chắc chắn trọng yếu gây ảnh hưởng lớn đến Bản báo cáo tài chính, thì Kiểm toán viên và công ty kiểm toán có thể xem xét đưa ra ý kiến “từ chối đưa ra ý kiến” thay vì thêm đoạn nhấn mạnh vấn đề không chắc chắn.

+ Nếu trong Bản báo cáo tài chính đơn vị được kiểm toán không trình bày đầy đủ về sự tồn tại yếu tố không chắc chắn trọng yếu, thì Kiểm toán viên và công ty kiểm toán phải dưa ra “ý kiến chấp nhận từng phần” hoặc “ý kiến trái ngược” tuỳ theo từng trường hợp cụ thể. Đồng thời trong Báo cáo kiểm toán phải bao gồm tham chiếu cụ thể về thực tế tồn tại yếu tố không chắc chắn trọng yếu có thể gây nghi ngờ đáng kể về khả năng hoạt động liên tục của đơn vị.

Còn về trường hợp giả định về khả năng hoạt động liên tục của đơn vị được kiểm toán là không phù hợp tức là Kiểm toán viên và đơn vị kiểm toán sẽ đánh giá rằng đon vị kiểm toán sẽ đánh giá rằng đơn vị được kiểm toán chắc chắn sẽ không thể tiếp tục hoạt động được nữa: Thì Kiểm toán viên và công ty kiểm toán sẽ đưa ra ý kiến “ý kiến không chấp nhận” nếu Bản báo cáo tài chính vẫn được lập trên cơ sở giả định hoạt động liên tục. Trên cơ sở tiến hành các thủ tục kiểm toán bổ sung và những thông tin thu thập được, Kiểm toán viên và công ty kiểm toán vẫn sẽ đưa ra “ý kiến không chấp nhận” cho dù trong Bản báo cáo tài chính của đơn vị được kiểm toán có trình bày hay không trình bày về vấn đề hoạt động liên tục. Ngược lại, khi Ban giám đốc đơn vị được kiểm toán đã kết luận giả định hoạt động liên tục sử dụng khi lập Bản báo cáo tài chính là không phù hợp và Bản báo cáo tài chính cần được trên một cơ sở thay thế có căn cứ, thì căn cứ trên cơ sở các thủ tục kiểm toán bổ sung và các thông tin thu thập được, Kiểm toán viên và công ty kiểm toán có thể đưa ra “ý kiến chấp nhận toàn phần” nếu Bản báo cáo tài chính được trình bày đầy đủ nhưng trong Báo cáo kiểm toán có thể sẽ phải đưa thêm đoạn nhấn mạnh vấn đề căn cứ thay thế lưu ý người sử dụng về việc áp dụng căn cứ thay thế.

Trong trường hợp Ban giám đốc đơn vị được kiểm toán không thực hiện hoặc không mở rộng đánh giá về khả năng hoạt động liên tục theo yêu cầu của Kiểm toán viên và công ty kiểm toán: Thì Kiểm toán viên và công ty kiểm toán cần xem xét việc đưa ra Báo cáo kiểm toán với ý kiến bị giới hạn phạm vi kiểm toán.

Đồng thời, Kiểm toán viên và công ty kiểm toán phải cân nhắc trường hợp chậm trễ trong việc ký và duyệt Bản báo cáo tài chính, tức là nếu xảy ra trường hợp chậm trễ đáng kể trong việc ký duyệt Bản báo cáo tài chính của Giám đốc đơn vị được kiểm toán sau ngày kết thúc niên độ kế toán, thì Kiểm toán viên và công ty kiểm toán phải xem xét lý do của sự chậm trễ của các sự kiện hoặc điều kiện liên quan trực tiếp đến việc đánh giá khả năng hoạt động liên tục của đơn vị thì Kiểm toán viên và công ty kiểm toán phải thực hiện các thủ tục kiểm toán bổ sung, cũng như xác định ảnh hưởng đến các rủi ro kiểm toán.

 

Nguồn : Tạp chí kế toán

Hỗ trợ trực tuyến
Hotline tư vấn khách hàng:
079.383.6868

Kinh doanh 2

Kỹ thuật 1

Kỹ thuật 2

Kinh doanh 1

Download Teamview 7

Đang online: 1116

Lượt truy cập: 12901